Food Waste ή σπατάλη τροφίμων Ορισμός
Η απώλεια τροφίμων στα στάδια παραγωγής πριν φτάσουν στο πιάτο μας, ή αφού χαλάσουν, περισσέψει ή απορριφθούν για την τυπική ημερομηνία λήξης ενώ ακόμα είναι ασφαλή να φαγωθούν.
Τo food waste κάθε χρόνο ξεπερνά τους 59 εκατομμύρια τόνους στην ευρωπαϊκή ένωση, κάτι που μας επιβαρύνει με το 16% των αερίων του θερμοκηπίου της παραγωγής τροφής ενώ η επισιτιστική ανασφάλεια καθημερινά για περίπου 33 ευρωπαίους πολίτες – για την χώρα μας αυτό μεταφράζεται σε έναν στους τέσσερεις να δηλώνουν ότι παραλείπουν γεύματα λόγω του οικονομικού κόστους.
Ανά άτομο υπολογίζεται σε 132 κιλά τροφίμων τον χρόνο εκ των οποίων για τα 72 ευθύνονται άμεσα τα νοικοκυριά. Τί μπορούμε να κάνουμε; Πρόληψη, αναδιανομή και ανακύκλωση.
Ψωνίζουμε έξυπνα, διατηρούμε ορθά τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, καταψύχουμε όπου χρειάζεται, κάνουμε οργανολυπτικούς ελέγχους αν κάτι έχει λήξει δεν σημαίνει ότι «χαλάει» και είναι ακατάλληλο προς κατανάλωση την επόμενη ημέρα. Τέλος, αντί να πετάμε γεύματα, συνεργαζόμαστε με τοπικές ομάδες για να βρουν κάποιον που θα τα καταναλώσει άμεσα -πριν χαλάσουν. Δεν ξεχνάμε να κομποστοποιούμε (με τοπικά δημοτικά προγράμματα) και να αποφεύγουμε πλαστικές συσκευασίες όπου μπορούμε.
Σε τρομοκρατούν τα στατιστικά για την σπατάλη τροφίμων; Πάμε να δούμε τί μπορείς να κάνεις για αυτό.
1) Μάθε πως να ψωνίζεις πιο έξυπνα -κερδίζει και η τσέπη σου μαζί με τον πλανήτη.
- Βγάλε φωτογραφίες του ψυγείου και των ντουλαπιών σου για να μην αγοράζεις παραπάνω.
- Μην φοβηθείς να αγοράσεις τα «άσχημα» λαχανικά ή φρούτα. Έχουν την ίδια θρεπτική αξία και την ίδια διάρκεια ζωής! Τόνοι από αυτά πετιούνται κάθε χρόνο. Στην λαϊκή μπορείς ακόμα να τα βρεις και φθηνότερα ως «δεύτερης διαλογής».
- Οργάνωση «εβδομαδιαίου μενού», καθώς και φωτογραφίες μετά την αγορά, μπορούν να σε βοηθήσουν να ψωνίζεις πιο κατάλληλες ποσότητες αντί να βασίζεσαι σε μέσους όρους ή/και προσφορές.
2) Μην παραλήψεις την σωστή συντήρηση φρούτων και λαχανικών.
- Απομάκρυνε τις πατάτες από τα κρεμμύδια και κράτα και τα δύο σε ξηρό και σκοτεινό μέρος για να μην φυτρώσουν
- Τα μήλα παράγουν αιθυλένιο που μπορεί ωριμάσει πολύ πιο γρήγορα άλλα φρούτα όπως τα αχλάδια, ακτινίδια κτλ οπότε είτε έχεις τα μήλα έξω τον χειμώνα είτε στο ψυγείο το καλοκαίρι, κράτα τα σε ξεχωριστό δοχείο.
- Κράτα τα φρέσκα μυρωδικά, τα πράσινα κρεμμυδάκια και ορισμένα φυλλώδη λαχανικά φρέσκα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα βάζοντας σαν «μπουκέτο» σε βάζο με νερό πριν τα αποθηκεύσεις στο ψυγείο.
- Αποθήκευσε τα φυλλώδη λαχανικά όπως το μαρούλι ή το σπανάκι μαζί με μια χαρτοπετσέτα για να απορροφήσει την υγρασία.
- Τα λαχανικά με βολβούς όπως το καρότο, το παντζάρι, το γογγύλι θα αντέξουν περισσότερο αν αποθηκευτούν ξεχωριστά σε μεγάλο αεροστεγές δοχείο ή επαναχρησιμοποιούμενη αεροστεγής πλαστική σακούλα με zip-log άνοιγμα.
3) Αν κάποιο φρούτο ή λαχανικό ωριμάσει πολύ πριν το καταναλώσεις, μην το πετάξεις. Βάλτο στην κατάψυξη σε κομμάτια και χρησιμοποίησε το σε πρωινά, smoothies, γλυκά, «παγωτό» το καλοκαίρι κτλ
4) Τα λαχανικά που κοντεύουν να χαλάσουν, οι φλούδες ακόμα και παλιά μπαχαρικά που έληξαν είναι μπορούν να γίνουν σπιτικός ζωμός λαχανικών εύκολα με την χρήση υπομονής μέχρι να βράσουν, να πολτοποιηθούν και να καταψυχθούν σε μερίδες ζωμού.
5) Μην βασίζεσαι αποκλειστικά στις ημερομηνίες λήξεως.
- Οι ημερομηνίες λήξεως είναι μια εκτίμηση για την διάρκεια ζωής του προϊόντος και δεν σημαίνει ότι το προιόν χαλάει στις 00:01 την στιγμή που θα περάσει η ημερομηνία λήξης.
- Κάνε οργανοληπτικό έλεγχο (όραση, οσμή, γεύση) σε προϊόντα όπως τα γαλακτοκομικά πριν τα πετάξεις. Προφανώς μην καταναλώσεις αν κάτι από τα παραπάνω δεν είναι όπως θα έπρεπε.
- Αν σε αγχώνει το παραπάνω, μια λίστα με τις ημερομηνίες αγοράς ή/και λήξεως τροφίμων που θα μείνουν για καιρό στο ψυγείο μπορεί να σε βοηθήσει.
6) Αν περίσσεψε φαγητό μην το πετάξεις!
- Δύο κουταλιές της σούπας ξαναζεσταμένα ρεβίθια δεν μπαίνουν κατάψυξη, αλλά ένα ολόκληρο πιάτο που στοιχειώνει το ψυγείο, μπορεί κάλλιστα να ζήσει στην κατάψυξη για παραπάνω χρόνο.
- Έλα σε επαφή με την τοπική οργάνωση αναδιανομής -ακόμα πιο σημαντικό αν διατηρείς κατάστημα με τρόφιμα. Ακόμα και «δυο μπουκιές» μπορεί να κάνουν την διαφορά για έναν συνάνθρωπο μας.
- Μπορείς πάντα να ταΐσεις και τα αδέσποτα (εφόσον το γεύμα/τρόφιμο είναι κατάλληλο για αυτά).
- Έλα σε επαφή με τον δήμο σου για να δεις αν τρέχει κάποιο πρόγραμμα κομποστοποίησης κοντά σου (και αν δεν τρέχει μπορείς πάντα να το απαιτήσεις κοινωνική, συλλογική δράση για το περιβάλλον).
- Αν είσαι σε εστιατόριο ζήτα να σου δώσουν πακέτο. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη χαρά από σπιτικά tacos ή/και πίτσα (ανάλογα το γεύμα).
References:
van Rooijen, M. A., Gerdessen, J. C., Claassen, G. D. H., & de Leeuw, S. L. J. M. (2024). Optimizing household food waste: The impact of meal planning, package sizes, and performance indicators. Resources, Conservation and Recycling, 205, 107559.
https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2024.107559
https://www.halfyourplate.ca/fruits-and-veggies/store-fruits-veggies/
https://co2gether.gr/foodbankwg/
https://foodsavingalliancegreece.gr/
https://www.epa.gov/recycle/preventing-wasted-food-home
https://www.consilium.europa.eu/el/policies/food-waste/
