Αν σοκάρεσαι από το παραπάνω τότε είτε δεν έχεις μιλήσει ποτέ με διαιτολόγο, είτε είσαι στην «λάθος αλγοριθμική πλευρά» των social media – κάτι που επιβεβαιωμένα σε επηρεάζει αρνητικά την σχέση σου με το σώμα σου (Cossu et al., 2025) – εκ των οποίων η συντριπτική πλειοψηφία «καταναλώνει» τις διατροφικές «πληροφορίες» -στην πραγματικότητα οι περισσότεροι δεν θα διαβάσουν ολόκληρο το άρθρο.
Γίνεται να φας περισσότερο «αληθινό» παγωτό αυτό το καλοκαίρι – εφόσον είσαι υγιής.
Αγαπημένοι μου διαβητικοί, νεφροπαθείς και λοιποί συνάνθρωποι που ζείτε με χρόνιο/α νόσημα/τα υγείας μη μου στεναχωριέστε υπάρχουν ειδικές λύσεις ακολουθώντας τις οδηγίες της θεραπευτικής σας ομάδας – γιατροί, νοσηλευτές, διαιτολόγοι, φυσικοθεραπευτές κτλ.
Το πως και το γιατί απαιτεί να δούμε τι κρύβεται πίσω από το όποιο όριο έχεις θέσει (καθόλου, μόνο υγιεινά, λιγότερα π.χ. 5 από άνοιξη έως Σεπτέμβρη) και τι αυτό περιγράφει για την σχέση σου με το φαγητό.
1) Ηθικολογία και αυστηροί διατροφικοί κανόνες
Είναι προφανές ότι το ένα «αληθινό» παγωτό και ένα «υγιεινό» γιαουρτοπαγωτό, ΔΕΝ έχουν την ίδια θερμιδική και διατροφική αξία. Το ένα θα σε υποστηρίξει περισσότερο διατροφικά, θα σε χορτάσει και θα φροντίσει να μην αυξηθεί απότομα η γλυκόζη στο αίμα σου, από ότι το άλλο. Ωστόσο, ηθικά πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν τρόφιμα και όχι να νιώθεις τύψεις και άγχος στην σκέψη και μόνο του να φας ένα. Ή ακόμα χειρότερα να νιώθεις αποτυχία, άσχημα, ή ότι δεν θα πετύχεις ποτέ τον στόχο σου επειδή έφαγες κάτι «κακό» πρέπει να το «κάψεις» με τιμωρητική, εξαντλητική άσκηση (ποιες είναι η πιθανότητες να δεις την άσκηση ως αυτοφροντίδα μετά;) ή απλά να την παραλείψεις εντελώς αφού δεν πήγες και χτες και σήμερα έφαγες… άστο για Δευτέρα (Segar et al., 2025). Προσέχουμε το σώμα μας αλλά προσέχουμε και το πως αισθανόμαστε γύρω από το φαγητό, γιατί οι χαρούμενες μνήμες ή οι μικρές απολαύσεις δεν πρέπει να καταστρέφονται από τύψεις.
2) Απώλεια ελέγχου
Όποιος και αν είναι στόχος σου, είτε προσπαθείς να χάσεις λίπος είτε προσπαθείς να βάλεις μυϊκή μάζα (αυξάνοντας το βάρος σου ή διατηρώντας το σταθερό), σίγουρα ένα παγωτό δεν σε απομακρύνει από αυτόν. Αυτό που φοβούνται αρκετοί είναι η απώλεια ελέγχου και η υπερκατανάλωση του είτε σε ένα γεύμα (πολλά παγωτά είτε πολύ ποσότητα), είτε συνολικά στην διάρκεια της σεζόν. Το κλειδί είναι στην ποσότητα και την συχνότητα και όχι να βασιζόμαστε στον αποκλεισμό για να έχουμε «τον έλεγχο». Αυτό δεν είναι έλεγχος, είναι φόβος να εμπιστευτούμε τις προθέσεις μας και υποβαθμίζει την σχέση με το φαγητό αλλά και τον εαυτό μας (Reichenberger et al., n.d.).
3) Στέρηση
Ο αποκλεισμός οδηγεί στην στέρηση και η στέρηση συχνά έχει το ανάποδο αποτέλεσμα από αυτό που περιμένουμε. Αυξάνονται δηλαδή οι πιθανότητες να χάσεις τον έλεγχο με κάποιο άλλο τρόφιμο ή πολύ απλά να πεις «ναι» σε κάτι άλλο αργότερα μέσα στην ημέρα σου, αυξάνοντας τελικά τις θερμίδες σου (Booth et al., 2012).
4) Τελειομανία και τα 3 σκεπτικά της
Όχι μόνο το αίσθημα του απαγορευμένου ή/και της στέρησης μπορεί να στήσουν περίεργα νοητικά παιχνίδια, αλλά η λογική του «όλα ή τίποτα» που σου δίνει ψευδή αίσθηση ελέγχου μπορεί εύκολα να γίνει η λογική του «τελευταίου δείπνου» ή το πιο ευρέως γνωστό «θα ξεκινήσω ξανά από Δευτέρα» και στο ενδιάμεσο μπορεί να βρεθείς να καταναλώνεις ακόμα περισσότερο από ότι πριν καθώς θα «αναμένεις» την στέρηση. Μια σωστή διατροφή δεν εμπεριέχει στέρηση, εμπεριέχει έξυπνες στρατηγικές που υποστηρίζουν την ισορροπία (Tronieri et al., 2018).
Από την άλλη πλευρά για τους φανατικούς του γυμναστηρίου, από την συνεχή «ανωτερότητα» του γιαουρτοπαγωτού, μπορεί να βρεθείς από εκεί που έκανες την «τέλεια διατροφή» να περάσεις στο άλλο άκρο του «αν ταιριάζει με τους στόχους των μακροθρεπτικών μου» (if it fits my macros), και να βρεθείς να τρως υπέρ-επεξεργασμένα τρόφιμα (ακόμα και αληθινό πλήρες λιπαρών παγωτό καθημερινά) ρισκάροντας την υγεία σου σε βάθος χρόνου (Hill et al., 2022; Papalini, 2024; Reichenberger et al., n.d.).
5) Συναισθηματικό φαγητό
Όλα τα παραπάνω, αυξάνουν τις πιθανότητες να βρεθείς να ζητάς «αληθινό» παγωτό είτε για να καταπραΰνεις αρνητικά συναισθήματα όπως το άγχος, είτε γιατί βλέπεις το φαγητό ως ανταμοιβή στο τέλος μιας δύσκολης μέρας, είτε για να σε συντροφεύσει σε μια ευχάριστη στιγμή (π.χ. γιορτές). Αν τα παραπάνω λοιπόν συνδυαστούν με απώλεια ελέγχου, έπειτα με τύψεις και τέλος με αυστηρότερους κανόνες για να «μην ξανασυμβεί», τότε έχουμε την δημιουργία ενός κύκλου και ενός μοτίβου. Ενός μοτίβου που σε βάθος χρόνου θα διαλύσει την αυτοεικόνα σου ως πρόσωπο με λιγότερες «άμυνες», αντοχές, «κοιλιόδουλο» και άλλες αρνητικές ταμπέλες (Hill et al., 2022; Papalini, 2024; Reichenberger et al., n.d.).
…Αντί επιλόγου…
Αυτό το καλοκαίρι, λοιπόν, μην φοβηθείς το παγωτό αλλά μην το αφήσεις να σε ελέγξει. Το κλειδί είναι η ισορροπία. Για αυτό είναι απαραίτητη η δημιουργία στρατηγικών (μια από αυτές είναι και η υποκατάσταση με το γιαουρτοπαγωτό), ώστε να μπορούμε να τρώμε και το παγωτό και το γιαουρτοπαγωτό με την ίδια απόλαυση. Ίδια απόλαυση γιατί με το ένα υποστηρίζουμε το σώμα μας, και με το άλλο υποστηρίζουμε την σχέση μας με το φαγητό αλλά και την ψυχή μας.
References:
Booth, D. A., Jarvandi, S., & Thibault, L. (2012). Food after deprivation rewards the earlier eating. Appetite, 59(3), 790–795. https://doi.org/10.1016/j.appet.2012.07.014
Cossu, G., Riefler, A., & Hartmann, A. S. (2025). Food and mood: How clean eating content on social media influences affect and body satisfaction in women. Frontiers in Psychology, 16. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1531142
Daly, A. N., Kearney, J. M., & O’Sullivan, E. J. (2024). The underlying role of food guilt in adolescent food choice: A potential conceptual model for adolescent food choice negotiations under circumstances of conscious internal conflict. Appetite, 192, 107094. https://doi.org/10.1016/j.appet.2023.107094
Hill, D., Conner, M., Clancy, F., Moss, R., Wilding, S., Bristow, M., & O’Connor, D. B. (2022). Stress and eating behaviours in healthy adults: A systematic review and meta-analysis. Health Psychology Review, 16(2), 280–304. https://doi.org/10.1080/17437199.2021.1923406
Papalini, S. (2024). Stress-induced overeating behaviors explained from a (transitory) relief-learning perspective. Physiology & Behavior, 287, 114707. https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2024.114707
Reichenberger, J., Schnepper, R., Arend, A.-K., & Blechert, J. (n.d.). Emotional eating in healthy individuals and patients with an eating disorder: Evidence from psychometric, experimental and naturalistic studies. The Proceedings of the Nutrition Society, 79(3), 290–299. https://doi.org/10.1017/S0029665120007004
Segar, M. L., Updegraff, J. A., McGhee-Dinvaut, A., & Taber, J. M. (2025). The secret life of all-or-nothing thinking with exercise: New insights into an overlooked barrier. BMC Public Health, 26(1), 298. https://doi.org/10.1186/s12889-025-25780-9
Tronieri, J. S., Wadden, T. A., Alfaris, N., Chao, A. M., Alamuddin, N., Berkowitz, R. I., & Pearl, R. L. (2018). “Last Supper” Predicts Greater Weight Loss Early in Obesity Treatment, but Not Enough to Offset Initial Gains. Frontiers in Psychology, 9, 1335. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01335
