Γυρνάς στο σπίτι κουρέλι, μέσα στα νεύρα από τις άθλιες συνθήκες και τον πονοκέφαλο σε ένα σπίτι που σε περιμένουν περισσότερες δουλειές. Έχεις ήδη παραγγείλει πριν καν φτάσεις καλά-καλά στην εξώπορτα γιατί δεν έχεις χρόνο ούτε διάθεση να φτιάξεις έστω και ένα τοστ. Κάνεις ότι δουλειές σου έχουνε μείνει ενώ τσιμπολογάς σε κάτι έτοιμο γλυκό ή αλμυρό έτσι όπως είναι στην συσκευασία του. Όταν έρχεται το delivery τρως με νεύρα στην αρχή και έπειτα ασυναίσθητα χωρίς καν να αισθάνεσαι την γεύση του φαγητού ή και του αναψυκτικού. Φυσικά το αλμυρό γεύμα πρέπει να ακολουθηθεί από γλυκό (ή το ανάποδο). Τελικά, ανοίγεις ένα ακόμα αναψυκτικό, ή βάζεις ένα ποτό ή και τα δύο, ίσως και κάνα κράκερ -παρότι μόλις έφαγες και νιώθεις πως κάπως τώρα αρχίζεις να ηρεμείς. Προσπαθείς να ξεχάσεις την ημέρα πάνω από μια οθόνη πριν κοιμηθείς για να τα επαναλάβεις όλα από την αρχή.
Αν το παραπάνω σου ακούγεται έστω και λίγο γνώριμο, τότε κατά πάσα πιθανότητα αναγνωρίζεις την έννοια του συναισθηματικού φαγητού και ίσως και της συναισθηματικής υπερφαγίας.
Τί είναι το συναισθηματικό φαγητό και πότε μετατρέπεται σε συναισθηματική υπερφαγία; Υπάρχουν μήπως τρόποι για να την αντιμετωπίσεις;
Πάμε να δούμε…
Κάθε φορά που τρώμε εμπλέκονται… τα συναισθήματα.
Κάθε φορά που τρως, ο εγκέφαλος σου μαθαίνει από την εμπειρία. Μαθαίνει και θυμάται πληροφορίες για το φαγητό μέσα από τις μυρωδιές, τα αρώματα, την όψη και τα χρώματα, την υφή και την αντίθεση, μα φυσικά και το γευστικό προφίλ. Έτσι, ενεργοποιείται το κέντρο της ευχαρίστησης και της ανταμοιβής και είναι πιο πιθανό στο μέλλον να επαναλάβεις την εν λόγω συμπεριφορά και φας ξανά αυτό το φαγητό… και σε παρόμοιες συνθήκες (Stammers, 2020).
Οι ίδιες οι αισθήσεις είναι αρκετές για να ξυπνήσουν μνήμες. Ο μουσακάς και το παστίτσιο των παιδικών μας χρόνων, το πλούσιο άρωμα της σκορδαλιάς και του μπακαλιάρου την 25η Μαρτίου, το λευκό, βουτυράτο βουναλάκι από κουραμπιέδες τα Χριστούγεννα και το βαθύ πράσινο της μαγειρίτσας που μοσχοβολάει άνηθο. Μυρωδιές, χρώματα, συστατικά και συνταγές. Άνθρωποι, φίλοι, οικογένεια, γιορτές μεγάλες και μικρές, ένας καφές και ένα Σάββατο βράδυ στην ταβέρνα με τα αγαπημένα μας πρόσωπα.
Εκτός των εορταστικών παραδόσεων, υπάρχουν και πιο «άτυπες παραδόσεις» που μαθαίνονται μέσω της κοινωνικής παρατήρησης ή της συνήθειας, όπως σινεμά και ποπ-κόρν, «μπάλα» και σουβλάκι, γυμναστήριο και κάτι πρωτεϊνούχο κτλ. (Reichenberger et al., 2020).
Σε αυτή την περίπτωση το φαγητό λειτουργεί επικουρικά. Ενισχύει δηλαδή την χαρά και τα άλλα θετικά ερεθίσματα (πχ σύνδεση, κοινωνικοποίηση) που αισθάνεσαι και σε βοηθάει να βιώσεις πιο έντονα το συναίσθημα αλλά και να το αποτυπώσεις καλύτερα στην μνήμη σου. Ενδέχεται να υπάρξει υπερκατανάλωση θερμίδων συνολικά, αλλά όχι για να καλύψεις κάποιο συναίσθημα αλλά για να το ενισχύσεις (Dakanalis, 2023), (Kerin, 2018).
Ωστόσο, υπάρχει και η άλλη πλευρά. Ανία. Άγχος. Εκνευρισμός. Θυμός. Φόβος. Ζήλια. Ντροπή. Στεναχώρια. Πένθος. Μοναξιά. Κοινωνική πίεση. Αυτά και πλήθος άλλων αρνητικών συναισθημάτων και συναισθηματικών καταστάσεων, μπορεί να οδηγήσουν στο συναισθηματικό φαγητό. Αυτά τα συναισθήματα, μπορεί να είναι κάλλιστα και «δευτερογενή» δηλαδή ως απόκριση σε κάποιο ερέθισμα που δεν σε αφορά άμεσα, όπως απλά το να δεις ή να διαβάσεις τις ειδήσεις ή να συνδεθείς συναισθηματικά με κάποιο κοντινό σου πρόσωπο που κάτι του συνέβη. Φυσικά, υπάρχει και κομμάτι κοινωνικής μάθησης, όπως στην περίπτωση του χωρισμού που έχει συνδυαστεί με το παγωτό ή/και το αλκοόλ (Reichenberger et al., 2020).
Σε αυτή την περίπτωση, το φαγητό χρησιμοποιείται ως οδός διαφυγής για να αποφευχθεί η φόρτιση, η αντίληψη και η επεξεργασία του συναισθήματος και των συνεπειών της κατάστασης που το δημιούργησε. Η διαδικασία κατανάλωσης και πέψης του φαγητού, σου ξυπνάει θετικές αναμνήσεις και σε κάνει παροδικά να αισθάνεσαι καλύτερα – ώστε να επαναλάβεις την αναζήτηση και κατανάλωση τροφής και να συνεχίσεις να ζεις. Λίγο μετά το γεύμα, το ότι σε ταλαιπωρούσε, μοιάζει λίγο πιο ασήμαντο, ίσως λίγο πιο μακρινό, λιγότερο έντονο και επιβαρυντικό. Με μια λέξη; Αυτοκαταπράυνση (Dakanalis, 2023), (Kerin, 2018).
Πότε όμως, το συναισθηματικό φαγητό γίνεται προβληματικό;
Ο επίσημος ορισμός της συναισθηματικής υπερφαγίας την προσδιορίζει ως την κατανάλωση τροφής – με διάφορους βαθμούς ελέγχου ως προς την ποσότητα – ως απόκριση κυρίως αρνητικών συναισθημάτων -αλλά και θετικών πιο σπανιότερα. Να τονίσουμε, πως δεν πρόκειται για διατροφική διαταραχή, αλλά για διατροφική συμπεριφορά. Ωστόσο, είναι δυνατό, να αποτελέσει προάγγελο ή σύμπτωμα ποικιλίας παθήσεων, για αυτό δεν υπάρχουν διαγνωστικά κριτήρια. Συναισθηματική υπερφαγία μπορεί να προκύψει είτε λόγω αυξημένης κατανάλωσης ποσότητας με συναίσθημα δυσφορίας, είτε απλά ως υπερκατανάλωση θερμίδων από πλούσια θερμιδικά και (συνήθως) διατροφικά φτωχά τρόφιμα (Stammers, 2020).
Γιατί η συναισθηματική υπερφαγία είναι επικίνδυνη για την υγεία;
Η συναισθηματική υπερφαγία ανάλογα την έντασή της, επηρεάζει σημαντικά την αντίληψη και την απόκριση στο αίσθημα του κορεσμού σε ορμονικό και νευρολογικό επίπεδο, αλλά και σε ψυχολογικό επίπεδο. Όχι μόνο το αίσθημα του κορεσμού μεταβιβάζεται πιο αργά και άρα απαιτεί περισσότερο φαγητό, αλλά πλέον δημιουργείται και η ανάγκη της επανάληψη της συμπεριφοράς και η επιθυμία (ή λιγούρα) προς επεξεργασμένα υπεργευστικά τρόφιμα (craving) (Stammers, 2020).
Επομένως, προδιαθέτει και συσχετίζεται με το υπερβάλλον βάρος και τη παχυσαρκία, ενώ αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα απώλειάς του. Συσχετίζεται, ακόμα, με υψηλότερη κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων πλούσιων σε απλούς υδατάνθρακες και λίπη. Κατά αντιστοιχία, η χαμηλή ποιότητα διατροφής, αποτελεί παράγοντα κινδύνου για διαβήτη και καρδιαγγειακές παθήσεις όπως η στεφανιαία νόσος, το έμφραγμα και η υπέρταση. Υψηλή συσχέτιση διαπιστώνεται και με την κατάθλιψη, κάτι που ενισχύεται συνήθως από αρνητική άποψη των ατόμων για την εικόνα σώματος (αμέσως μετά το επεισόδιο ή γενικευμένη) (Dakanalis, 2023).
Αν όμως ο διαχωρισμός φαγητού και συναισθήματος είναι σχεδόν άρρηκτος, τότε τι μπορεί να μας βοηθήσει στον περιορισμό της συναισθηματικής υπερφαγίας;
Αρχικά, πρέπει να κατανοήσουμε ότι η συναισθηματική υπερφαγία δεν μπορεί να εκτοπιστεί εντελώς από την ζωή μας. Μπορεί, όμως, με κατάλληλες ψυχολογικές στρατηγικές και συστήματα, να κάνουμε πιο εύκολη και θελκτική την «πιο υγιεινή» επιλογή, και παράλληλα να αποφορτιστούμε με διαφορετικούς τρόπους (Kerin, 2018).
Σε αυτό το σημείο να εξηγήσουμε πως δουλεύει το σύγχρονο μοντέλο κατανόησης «της θέλησης». Σύμφωνα με το μοντέλο αυτό, η θέληση που διαθέτει ο καθένας είναι πεπερασμένη. Σαν μια μυϊκή ομάδα που την χρησιμοποιείς συνεχώς για ένα έργο, χρειάζεται ξεκούραση για να αναπληρωθεί η δύναμή της. Έτσι και η δύναμη της θέλησής μας, είναι περιορισμένη μέσα στην ημέρα και δεν μπορούμε να βασιζόμαστε σε αυτή συνεχώς για όλες τα δύσκολα «πρέπει» που έχουμε στην ατζέντα μας. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι να έχουμε ορισμένα συστήματα που μπορούν να μας βοηθήσουν να μην βασιζόμαστε τόσο σε αυτή (Baumeister et al., 2024).
Πάμε να δούμε κάποιες κατηγορίες στρατηγικών που ενδέχεται να σε βοηθήσουν.
Υπενθύμιση στόχων και τροφίμων
Σε αυτή την κατηγορία στρατηγικών, προσπαθείς να ανακατατάξεις την σχέση σου με το φαγητό.
- Το πρώτο στάδιο, είναι να εδραιώσεις τους λόγους που θέλεις να σταματήσεις την συγκεκριμένη συμπεριφορά. Όχι μόνο με ένα αόριστο «Υγεία», αλλά με συγκεκριμένα παραδείγματα, όπως «για να μπορώ να προσφέρω περισσότερα σε όσους αγαπώ σαν…».
- Αφού έχεις σταθεροποιήσει «το γιατί» μέσα σου και ίσως ακόμα-ακόμα και σε ένα κομμάτι χαρτί, μια δεύτερη στρατηγική είναι η καταγραφή των τροφίμων σου και των συναισθημάτων σου. Στην αρχή ΔΕΝ πρέπει να έχεις ως στόχο να μειώσεις τις θερμίδες ή να τρως από την πρώτη καταγραφή πιο υγιεινά, αλλά σκοπός είναι να αρχίσεις να παρατηρείς ακριβώς πότε είναι πιο πιθανό να φας συναισθηματικά και πότε μπορεί να φας χωρίς ίσως να πεινάς πραγματικά.
Συνειδητότητα
- Συχνά είναι πολύ δύσκολο να μην τρώμε μαζί με κάποιο ερέθισμα, είτε κάποια οθόνη, είτε μουσική ή podcast στον δρόμο περπατώντας ή οδηγώντας, είτε ακόμα-ακόμα και τσιμπολογώντας ενώ κάνουμε άλλες δουλειές. Επομένως προσπάθησε να αφιερώσεις στο φαγητό τον χρόνο που του αξίζει για να το απολαύσεις. Αν μασάς πιο πολύ και τρως πιο αργά, όχι μόνο απολαμβάνεις περισσότερο το φαγητό σου, αλλά βελτιώνεις την πέψη σου και χορταίνεις με λίγο μικρότερη ποσότητα αφού για να νιώσεις κορεσμό απαιτούνται τουλάχιστον είκοσι λεπτά. Τα παραπάνω, είναι πολύ πιο εύκολα αν αποφεύγεις κάποια συσκευή τουλάχιστον για την αρχή του γεύματος. Και αν για το κυρίως γεύμα σου φαίνεται κουραστικό, εφάρμοσέ το σίγουρα στο επιδόρπιο (Wallace et al., 2023).
- Όταν στο τραπέζι σου έχεις παρέα, έχει φανεί ότι τρώμε περισσότερο καθώς μιλάμε και απολαμβάνουμε την συζήτηση, ή έχουμε κάποιο αρνητικό συναίσθημα από την υπόλοιπη μέρα, από κάτι που ειπώθηκε κτλ. Το ζήτημα είναι – επομένως – πως γίνεται να μην τρώμε παραπάνω παρουσία συνδαιτυμόνων; (Herman, 2017) Εκτός από τα παραπάνω, μπορείς να εφαρμόσεις και τα εξής. Στο σπίτι, όρισε το πιάτο σου και περίμενε τουλάχιστον είκοσι λεπτά πριν πάρεις και δεύτερη μερίδα – το ίδιο και με το επιδόρπιο. Σε παρέα σε εστιατόριο, ο πιο απλός τρόπος είναι να γεμίσεις το πιάτο σου με ότι θέλεις και έπειτα να προσθέσεις σε αυτό πιο υγιεινές επιλογές. Για παράδειγμα, αντί για σκέτο ψωμί για να κόψει την πείνα, ζητήστε μια σαλάτα για ορεκτικό, ψητά λαχανικά ή μανιτάρια· στο πιάτο σου, πρόσθεσε μπόλικη σαλάτα, στην μερίδα σου ζήτα ψητά λαχανικά ή ρύζι αντί για πατάτες καθώς θα φας από τις πατάτες «του τραπεζιού»· αντί για χοιρινό σουβλάκι ή μπιφτέκι ζήτα μόνο κοτόπουλο ή πάρε ένα χοιρινό και τα υπόλοιπα κοτόπουλο. Σκοπός είναι η προσθήκη και όχι ο περιορισμός.
Αποφυγή εμποδίων εξωτερικά του πιάτου σου
Το να «μην αγχώνεσαι» ή το «μην στεναχωριέσαι» δεν είναι πραγματική συμβουλή ούτε ρεαλιστικό. Αυτό όμως που είναι ρεαλιστικό, είναι να προσπαθήσεις να βελτιώσεις την υγεία σου με άλλους τρόπους που θα σε ωφελήσουν και στο τι θα επιλέξεις να βάλεις στο πιάτο σου.
- Κοιμήσου όσο πιο κοντά στο οκτάωρο μπορείς, καθώς όχι μόνο αισθάνεσαι περισσότερο άγχος έτσι, αλλά ταυτόχρονα η κούραση σε κάνει να πεινάς και περισσότερο (Greer et al., 2013).
- Πράγματι μπορείς να μπερδέψεις την δίψα με την πείνα, οπότε, πιες αρκετά υγρά ειδικά τους ζεστούς μήνες. Απέφυγε τα αναψυκτικά και τους έτοιμους χυμούς καθώς έχουν αρκετή ζάχαρη και θα σε κάνουν να πεινάσεις πολύ σύντομα (Mattes, 2010).
- Πάρε σνακ μαζί σου για να μην πεινάσεις πολύ και έπειτα φας πολύ γρήγορα και λαίμαργα.
- Αύξησε την φυσική σου δραστηριότητα. Όχι για να «κάψεις θερμίδες» αλλά για να βελτιώσεις την υγεία, τον ύπνο και φυσικά; Τα επίπεδα άγχους σου.
- Κατήργησε τα delivery apps. Φυσικά και μπορείς όποτε χρειαστείς ή απλά θελήσεις. Αυτά τα apps το κάνουν πολύ πιο εύκολο για σένα να παραγγείλεις, έχουν παραπάνω κόστος με κρυφές χρεώσεις, και ενισχύουν ελαστικές μορφές εργασίας χωρίς ασφάλιση ή ικανοποιητικές απολαβές στα πλαίσια του gig-economy. Αν θέλεις να παραγγείλεις, σήκωσε το τηλέφωνο. Το μαγαζί που ενισχύεις θα σε ευγνωμονεί, οι ντελιβεράδες θα σε ευγνωμονούν που δεν θα έχουν την ίδια πίεση και ταχύτητα για το app που δημιουργεί τροχαία, η τσέπη και η υγεία σου το ίδιο.
- Απέφυγε την στέρηση. Στόχοι διατυπωμένοι με απολυτότητα όπως «Δεν ξανατρώω ποτέ γλυκά» δεν είναι σύμμαχοι σου αλλά εχθροί σου. Το αίσθημα της στέρησης, όχι μόνο κάνει χρήση της «δύναμης της θέλησής σου» και σε εξουθενώνει, αλλά ταυτόχρονα, αποτελεί από μόνο του συνθήκη για συναισθηματική υπερφαγία λόγω άγχους καθώς ξαφνικά χάνεις ένα συναισθηματικό εργαλείο που είχες ως τότε διαθέσιμο (Elhadidy et al., 2025).
Προετοιμασία
Στην κατηγορία της προετοιμασίας, δημιουργείς επιλογές για τον εαυτό σου, ώστε να μπορείς να έχεις εναλλακτικούς τρόπους δράσης και να μην σου είναι είναι τόσο εύκολο να επαναλάβεις το γνωστό διατροφικό συναισθηματικά ωθούμενο μοτίβο.
- Βρες συνταγές που σε εμπνέουν αλλά ταιριάζουν στους στόχους σου.
- Προετοίμασε γεύματα και σνακ από πριν. Meal prep, κατάψυξη ή προετοιμασία υλικών είναι μόνο κάποιες από τις τεχνικές που μπορείς να χρησιμοποιήσεις.
- Τοποθέτησε φρούτα και λαχανικά σε ορατά σημεία.
- Πρόσθεσε μην αφαιρείς. Ακόμα και στο delivery, ακόμα και στο γλυκό υπάρχουν τρόποι να το κάνεις πολύ πιο υγιεινό και χορταστικό. Για παράδειγμα, ένα μπισκότο σοκολάτας μπορείς να το ευχαριστηθείς μαζί με λίγο γιαούρτι ή ένα φρούτο.
Αντιπερισπασμοί
Λίγο πριν ή κατά την διάρκεια του συναισθηματικού φαγητού, η θέληση σου θα είναι στα χαμηλότερα σου επίπεδα, για αυτό και καλό θα είναι να υπάρχει πάντα διαθέσιμη μια εναλλακτική, στο πιάτο, στο ψυγείο αλλά και στην συναισθηματική σου φαρέτρα.
- Αναγνώρισε τα συναισθήματα σου και μείνε μαζί τους για λίγο. Στην αρχή θα καταφεύγεις τακτικά στο συναισθηματικό φαγητό, αλλά με το καιρό η αναγνώριση θα σε βοηθήσει να τα διαχειριστείς καλύτερα και να εφαρμόσεις και κάποια άλλη τακτική επικουρικά.
- Συμπλήρωσε τις συναισθηματικές σου άμυνες και με άλλες τεχνικές καταπράυνσης εκτός από το συναισθηματικό φαγητό. Αυτές θα είναι προσωπικές για εσένα και η βαρύτητα και η αποτελεσματικότητα τους εξαρτάται από τα ενδιαφέροντά σου, τον τρόπο ζωής και ποια στιγμή της ημέρας είναι πιο έντονο το συναισθηματικό φαγητό. Κάποια παραδείγματα είναι ένα μπάνιο πριν το δείπνο, βόλτα με το κατοικίδιο, χαλάρωση με ένα χόμπι όπως μουσική, gaming, πλέξιμο κτλ.
- Συζήτησε το τι σε απασχολεί με κάποιον δικό σου άτομο πριν στραφείς στο φαγητό, ή κατά την διάρκεια της προετοιμασίας του ώστε να αισθανθείς λίγο καλύτερα πριν το σνακ ή το κυρίως γεύμα.
- Όταν τρως συναισθηματικά, αποδέξου το και αγκάλιασέ το. Είναι ότι καλύτερο μπορούσες να κάνεις εκείνη την στιγμή βάσει των συνθηκών για να αισθανθείς άμεσα καλύτερα. Μην το δεις ως αποτυχία, αλλά ως ευκαιρία να μάθεις και να δεις τι μπορεί να σε βοηθήσει στο μέλλον.
Η συναισθηματική υπερφαγία είναι μια σύνθετη συναισθηματική συμπεριφορά που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους σύγχρονους ρυθμούς ζωής, την καθημερινότητα, τα υπεργευστικά τρόφιμα, αλλά και την προσωπική διαχείριση των συναισθημάτων. Οι παραπάνω τεχνικές είναι ενδεικτικές και πρέπει να δεις στην πράξη ποιες σου ταιριάζουν και να τις εξελίξεις μέσω εξάσκησης σε βάθος χρόνου. Έτσι θα είναι προσαρμοσμένες στις δικές σου μοναδικές ανάγκες. Με υπομονή και καλοσύνη προς τον εαυτό σου μπορείς και εσύ να βελτιώσεις την υγεία σου και να αποκτήσεις μια καλύτερη σχέση με το φαγητό ένα πιάτο την φορά.
References:
Dakanalis, A., Mentzelou, M., Papadopoulou, S. K., Papandreou, D., Spanoudaki, M., Vasios, G. K., Pavlidou, E., Mantzorou, M., & Giaginis, C. (2023). The Association of Emotional Eating with Overweight/Obesity, Depression, Anxiety/Stress, and Dietary Patterns: A Review of the Current Clinical Evidence. Nutrients, 15(5), 1173. https://doi.org/10.3390/nu15051173
Reichenberger, J., Schnepper, R., Arend, A.-K., & Blechert, J. (2020). Emotional eating in healthy individuals and patients with an eating disorder: Evidence from psychometric, experimental and naturalistic studies. Proceedings of the Nutrition Society, 79(3), 290–299. https://doi.org/10.1017/S0029665120007004
Stammers, L., Wong, L., Brown, R., Price, S., Ekinci, E., & Sumithran, P. (2020). Identifying stress-related eating in behavioural research: A review. Hormones and Behavior, 124, 104752. https://doi.org/10.1016/j.yhbeh.2020.104752
Elhadidy, H. S. M. A., Giacomini, G., Prinzivalli, A., Ragusa, P., & Gianino, M. M. (2025). Which factors influence emotional overeating among workers and students? Is online food delivery consumption involved? Results from the DELIvery Choice In OUr Society (DELICIOUS) cross-sectional study. Appetite, 206, 107814. https://doi.org/10.1016/j.appet.2024.107814
Kerin J.L,Webb H.K, Zimmer-Gembeck M.J. (2018). ‘Resisting the temptation of food: Regulating overeating and associations with emotion regulation, mindfulness, and eating pathology.’ Australian Journal of Psychology 2018; 70: 167–178 doi: 10.1111/ajpy.12169
Baumeister, R. F., André, N., Southwick, D. A., & Tice, D. M. (2024). Self-control and limited willpower: Current status of ego depletion theory and research. Current Opinion in Psychology, 60, 101882. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2024.101882
Greer, S. M., Goldstein, A. N., & Walker, M. P. (2013). The impact of sleep deprivation on food desire in the human brain. Nature Communications, 4, 2259. https://doi.org/10.1038/ncomms3259
Mattes, R. D. (2010). Hunger and thirst: Issues in measurement and prediction of eating and drinking. Physiology & Behavior, 100(1), 22–32. https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2009.12.026
Wallace, M., O’Hara, H., Watson, S., Goh, A. T., Forde, C. G., McKenna, G., & Woodside, J. V. (2023). Combined effect of eating speed instructions and food texture modification on eating rate, appetite and later food intake. Appetite, 184, 106505. https://doi.org/10.1016/j.appet.2023.106505
Herman, C. P. (2017). The social facilitation of eating or the facilitation of social eating? Journal of Eating Disorders, 5(1), 16. https://doi.org/10.1186/s40337-017-0146-2
